Bakandje ville

Jambo,

Vandaag hebben we eigenlijk weer niet zoveel uitgestoken. Deze morgen zijn Justine en ik haar in vitro planten gaan inspecteren. Ze doen het goed, net zoals mijn tarwe die trouwens al vrij goed uitstaat.

Verder hebben we dan ook niet zoveel meer uitgestoken vanmiddag. Want om 17h werden we verwacht bij pater Eric Meert. Eric is pater van de Salesianen en is verantwoordelijk voor Bakandje ville. In feite stond hij mede aan de basis van Bakandje ville.
In een vorig verslag heb ik jullie al verteld over Bakandje centre. Zo is BV eigenlijk de stap vóór BC.

BV is een open vluchtcentrum voor de straatkinderen (enfants des rues). De kinderen kunnen er komen en gaan wanneer ze willen, ’s nachts kunnen ze er slapen, ’s avonds kunnen ze er eten maken, ze kunnen er douchen, er zijn toiletten,… Maar het is geen luxeopvangcentrum! Het is zoals de straat maar dan in een beveiligde omgeving. Zo krijgen de kinderen niks! Ze moeten werken voor hun eten. ’s Morgens om 8h moeten ze allemaal vertrekken en ergens in de stad een klusje doen om wat geld te verdienen om te kunnen eten die dag. Je moet nu niet denken dat die kinderen ondervoed zijn hoor! De meesten eten 2 keer per dag en in die 10 jaar dat Eric het centrum openhoudt heeft hij nog maar 4 ondervoedde kinderen tegengekomen.
De gedachte die erachter zit om de kinderen niks te geven is om te voorkomen dat men straatkinderen creëert. Want als een familie die het moeilijk heeft te overleven hoort dat in BV de kinderen 2 keer per dag eten kríjgen, dan sturen ze hun kinderen gewoon op de straat.
Zo vertelde Eric ook dat op een morgen 2 jongens van 4 (!) en 6 jaar, twee broers, aankwamen op BV. Ze gingen samen met hun ouders de trein nemen maar net voor de trein vertrok stuurden de ouders de kinderen nog om iets om te drinken. Tegen dat ze terug waren was de trein uiteraard vertrokken en zijn er weer 2 straatkinderen bijgekomen.

Je kan je dan afvragen wat nu in feite het doel is van BV. Wel, als je die kinderen de mogelijkheid geeft om twee keer per dag te kunnen eten, samen te zijn met anderen, dan verandert er al iets. Er zijn ook constant sociaal assistenten en vrijwilligers aanwezig die babbelen met de kinderen, ze een gevoel van affectie geven, ze praten ook met de kinderen waarom ze op de straat zijn en waarom ze niet gewoon gaan werken, … Op een bepaald moment missen die kinderen de warmte van het gezin en vragen ze aan de begeleiding om contact op te nemen met hun ouders. Pas dan gaat de begeleiding effectief op zoek naar hun ouders en/of familie.
Het is namelijk zo dat de meeste straatkinderen geen weeskinderen zijn. Maar liefst 60% van de kinderen zijn verstoten omdat ze beschuldigd zijn van tovenarij! Als er iemand sterft in de familie of iets tegenkomt waar men niet direct een verklaring voor heeft, wordt (meestal) een kind beschuldigd van hekserij. Daardoor wordt het kind verstoten door de familie of in de extreemste gevallen zelfs gedood!! De andere 40% zijn kinderen die ooit hebben gestolen en die niet meer durven of mogen terugkeren naar de familie, of iets anders ernstig hebben uitgestoken of inderdaad wees zijn.

Wanneer het kind dan vraagt om terug te keren naar de familie gaan de assistenten dan op zoek naar de ouders of grootouders. Meestal vinden die ze ook wat niet altijd evident is. De meeste straatkinderen nemen namelijk een pseudoniem aan eens ze op de straat zijn beland. Als de ouders gevonden zijn wordt er gebabbeld met hen, worden ze overtuigd doordat hun kind in BV zit en werkt voor zijn eten, dat ze geen tovenaars zijn, …. Want dat is de bedoeling van BV: de straatkinderen terug integreren in de familie.
In ongeveer de helft van de gevallen lukt dit ook en kunnen de kinderen terug keren naar hun familie. In de tien jaar dat BV open is zijn er ongeveer 4000 straatkinderen geregistreerd waarvan de helft ongeveer terug is bij de familie.
Van de overigen is het afhankelijk of ze naar school willen gaan of niet. Willen ze effectief naar school dan kunnen ze naar BC verhuizen als interne.

Een groot probleem momenteel is dat er een heleboel kinderen komen vanuit Bujumai, uit de provincie Kasaï. Bujumaï ligt op 1200 km van Lubumbashi!! De kinderen reizen gewoon mee bovenop de trein met alle gevaren vandien: brandwonden door elektrocutie, verlies van ledematen doordat ze tussen 2 wagons vallen, … Toen Inge, een Antwerpse vrijwilligster, 2 weken geleden terug kwam van bezoek aan Bujumai, reisden 2 broertjes mee op de trein die in de heenreis ook op de trein zaten. Die jongens hebben gewoon even goeiedag gaan zeggen aan hun familie, hebben gezien dat de situatie thuis nog niet verbeterd is, en ze zijn gewoon terug gekeerd naar Lubum.
Veel van die kinderen belanden in BV maar voor de mensen van BV is het veel moeilijker om de ouders van die kinderen terug te vinden in de Kasaï en om ze te reïntegreren. Ze kunnen ook niet naar BC om naar school te gaan want als ze daarmee zouden beginnen zou de stroom uit de Kasai niet meer te overzien zijn.

De aanpak klinkt misschien raar omdat de kinderen daar (bijna) niks kríjgen maar het is een aanpak die blijkbaar beter werkt dan wanneer ze alles krijgen. Als je dingen begint weg te geven creëer je straatkinderen en creëer je ook de nodige botsingen. Zo gaf Eric het voorbeeld van de nieuwe gouverneur van Katanga, een rijke mens die zichzelf niet meer hoeft te verrijken (in tegenstelling tot zijn voorgangers) en die zijn geld zelfs weggeeft. Iedere vrijdag deelde Moise (de gouverneur) geld uit aan de straatkinderen. Met als gevolg dat de kinderen met dat geld drugs, drank en luxeartikelen kochten. Verschillende zijn zelfs gestorven aan een overdosis drugs die ze die vrijdag kochten …

Een ander voorbeeld was van een hulporganisatie die 50 dekens meehad voor de kinderen in het koude seizoen hier waar de nachten best koud zijn. Maar met 120 kinderen die blijven slapen zijn de moeilijkheden niet ver te zoeken. Gevechten, ruzies, … Daarop heeft Eric voorgesteld om de dekens te bewaren en een deken mee te geven aan diegene die terug geïntegreerd werden in hun familie.

Een ander schrijnend geval dat Eric vertelde was dat op een dag een Griek naar Eric kwam met het voorstel om voeding te verkopen binnen BV. Daarop antwoordde Eric resoluut ‘nee’ want de kinderen moeten hun eten gaan zoeken (als onderdeel van het reïntegratieprogramma). Diezelfde Griek wilde zich niet geven en zette zijn winkeltje op 50m van BV. Met als gevolg dat als de kleintjes eten kochten, de groten hun zak afpakten en ermee wegliepen, terwijl die Griek daar niks aan deed. Op een dag begon een kleine een grote te beledigen en te provoceren omdat hij zijn zak had gestolen. ’s Anderendaags heeft die grote met zijn maten die kleine met zijn rug tegen een brandende autoband geduwd… Toen Eric dat vertelde aan de Griek heeft die zijn handeltje snel opgedoekt…

Toen wij vrijdagavond BV bezochten waren er zo’n 20 kinderen die hun potje aan het koken waren. Volgens Inge was dit vorig jaar wel even anders want toen bleven iedere nacht ongeveer 300 kinderen slapen tov een hondertal nu. Volgens haar is het te wijten aan het feit dat de straten veel veiliger geworden zijn. Er zijn minder militairen die de kinderen te pas en te onpas aframmelen, …
Toen wij daar dus waren, waren een twintigtal kinderen hun eten aan het maken. Met een stuk karton maakten ze hun vuurtje waarop ze hun bukari, vis, saus!, erwtjes, …op klaarmaakten.
Ze trekken heel goed hun plan maar het is toch schrijnend om jonge gastjes te zien van een jaar of 10 die hele dagen op straat leven, geen thuis hebben, niet naar hun ouders kunnen, drugs nemen, …
Iedere dag brengen ze ook een nieuw stuk karton mee om op te slapen. De dag erna gebruiken ze dat karton dan om hun eten mee klaar te maken. Er zijn ook plastic zeilen aanwezig maar dat is niet zo hygienisch omdat er zich veel ongedierte in opstapelt.

Ik hoop dat ik het beeld dat ik gisteravond heb gezien een beetje naar jullie heb kunnen overbrengen. Ik wil hierlangs ook nog eens mijn volste respect uitdragen naar pater Eric Meert omdat hij deze moeilijke taak al 10 jaar lang volhoudt. Ook aan Inge omdat zij belangenloos en onbetaald hier een jaar als vrijwilligster komt werken. En ook aan alle medewerkers, sociaal assistenten en andere vrijwilligers. Het is een heel mooi project en ik hoop dat het nog lang mag lopen en succesvol zijn en blijven.

Mvg
Jan